پیشنهاد سایت
پربیننده سایت
آخرین اخبار









گروه: اخبار دانشگاه

مکتب امام حسین ع مکتبی پویا و سیال در طول تاریخ

تاریخ انتشار: 1398/6/24
امام حسین ع در بیان و عمل این نکته را برای عقل های بشر روشن نمود که ملاک اصلی حق و باطل است. حال باید ببینید مصداقهای حق و باطل در دنیا چه چیز و چه کسانی هستند. این معرفت اعطایی از سوی امام حسین ع در شناخت دنیا می تواند به موتور پیش ران جوامع علمی و جوانان و همه انسانهایی که حتی دغدغه دین را هم ندارند تبدیل شود و مدل و معنا و مبنایی برای ساخت انسان فرا مدرن با نگاه تمدن اسلامی- شیعی بشود.
image

بسم الله الرحمن الرحیم

پیامبر اعظم (ص) می فرمایند: «إنّ الحسين مصباح الهدى و سفينة النجاة»

بی شک یکی از مهمترین مباحث مطرح در جوامع امروزی مساله افسردگی، معنا بخشی به زندگی، آرامش و مقابله با بیماریهایی ناشی از افسردگی است که در واقع کمتر جامعه ای را می توان دید که از این آسیب ها خالی و عاری باشد. در اینکه سهم دین، آموزه ها و رهیافت­های آن در افزایش یا کاهش معنا بخشی به زندگی، آرامش و مقابله با افسردگی های ناشی از آن چقدر است در این مقال نمی گنجد اما نویسنده در این چند سطر قصد دارد به نقش امام حسین (ع) در معنا بخشی، آرامش و مقابله با افسردگی به شکل مختصر عباراتی را بیان نماید.

سوالی که در ابتدا مطرح می شود این است که چگونه امام حسین (ع) در قلمرو مولفه های سه گانه مذکور می تواند نقش آفرین باشد در حالی که مثلا در مولفه مقابله با افسردگی یکی از اشکالات این است که آنچه از دستگاه امام حسین ع می شناسیم گریه و مصیبت و اشک است که خود بخود این امر انسان را به اعماق اندوه و ناراحتی می­کشاند و در نتیجه زمینه افسردگی را برای انسان فراهم می نماید بنابراین گویا دست کم در مساله افسردگی دستگاه امام حسین ع افسردگی زاست نه افسردگی زدا. در مولفه معنابخشی نیز با نگاه کارکرد گرایی مبتنی بر ماتریالیسم نیز عنصر توجه و تمرکز بر مصیبت و شهادت و از دنیا رفتن نیز کارایی چندانی ندارد بنابراین دسته کم در معنا بخشی دنیوی دستگاه امام حسین (ع) کارکرد اساسی ندارد. طبیعتا وقتی دستگاه امام حسین ع در زمینه معنا بخشی کارکرد مهمی نداشته باشد در مساله آرامش هم ممکن است یا کارکرد نداشته باشد یا در حد مسکّن و مخدّر عمل کند که در این صورت سخن کارل مارکس که معتقد بود دین افیون توده هاست در مورد دستگاه امام حسین ع به کرسی می نشیند.

به این سه اشکال می شود به شکل درون دینی و برون دینی پاسخ داد به این معنا که هم می توان با استفاده از آموزه های دینی به آنها پاسخ داد و هم صرفا با نگاه فارغ از آموزهای دین به آنها پرداخت.

به شکل برون دینی اگر بخواهیم به تاثیر امام حسین ع در سه مولفه معنا بخشی، آرامش و افسردگی زدایی بپردازیم لازم است ورودی به حوزه انسان شناسی(Anthropology) داشته باشیم. انسان دارای سه بعد عقل، گرایش، قدرت است. امام حسین ع در مرحله عقل و اقناع مخاطب با بیان و عمل خویش افق های نوینی از نگاه به زندگی و معنا بخشی به آن را پیش روی انسان می گذارد. صرف نظر از اینکه حیات بعد از مرگ را قبول داشته باشیم یا خیر، امام حسین ع به نگاه ما نسبت به زندگی مفهوم؛ معنا و مبنا می بخشد.

امام به مخاطب خویش در هستی شناسی دنیا ملاک و مبنا را عمل به حق و دوری از باطل معرفی می کند که اگر به این مهم عمل شد دنیا زیبا و دوست داشتنی خواهد بود در غیر این صورت ماهیت دنیا دگرگون شده و منکر شده است و نبودن در این دنیا گواراتر از زندگی با انسانهای ظالم است. بنابراین ملاک زیبایی یا زشتی دنیا بر محور حق و باطل می­گردد و این دقیقا همان نکته ای است که عقل ابزاری بشر گاهی از آن غافل شده و محور حیات بشری را سود یا لذت مادی و یا هر آبشخوری برای رسیدن به خواسته های نفسانی معرفی می­کند. امام حسین ع عقل انسان را به سوی فطرت اصیل خویش که ماهیت انسان را تشکیل می دهد رهنمون می شود و هویت فراموش شده اش را بار دیگر به یاد می­آورد و چه ره­آوردی از این بالاتر که هویت انسان از خود بیگانه شده را بار دیگر به او یادآور شود. از این رو می بینیم که بعد از این خطبه هلال بن نافع و بریر و حبیب بن مظاهر اعلام کردند که خداوند به وسیله شما بر ما منت نهاد و ما را هدایت نمود

این ره آورد مهم و زیربنایی برای دانشجو ها و اساتید بزگوار که ماهیت اصلی آنها طلب علم و دانش و در واقع حقیقت جویی است نکته ای بسیار مغتنم است که با این معیار و ملاک اگر به دنیا نگاه شود دنیا به عرصه ای برای تجلی و بروز حق و حقیقت و دوری از باطل تبدیل می شود. همان طور که خداوند نیز می فرماید: «بعد از حق چیزی جز گمراهی نیست»

امام حسین ع در بیان و عمل این نکته را برای عقل های بشر روشن نمود که ملاک اصلی حق و باطل است. حال باید ببینید مصداقهای حق و باطل در دنیا چه چیز و چه کسانی هستند. این معرفت اعطایی از سوی امام حسین ع در شناخت دنیا می تواند به موتور پیش ران جوامع علمی و جوانان و همه انسانهایی که حتی دغدغه دین را هم ندارند تبدیل شود و مدل و معنا و مبنایی برای ساخت انسان فرا مدرن با نگاه تمدن اسلامی- شیعی بشود.

در تاثیر امام حسین بر گرایش ها و انگیزه ها سخن فراوان است اما به شکل مختصر باید گفت که اصیل ترین انگیزه های فطری انسان از قبیل کمال طلبی و حقیقت جویی و میل به بقاء انسان در مواجهه با امام حسین ع تحت تاثیر قرار گرفته بیدار شده و جهت دهی صورت می گیرد و انسان راه یافته به دامن مکتب امام حسین ع انسان بالغ و کاملی خواهد شد که حتی اگر نگاه برون دینی داشته باشیم باز ره آوردهای این چنینی را برای مخاطب خویش رقم خواهد زد. به شکل مختصر باید گفت که همه گرایش های مذکور به حب ذات بر می­گردند و اساس حب ذات از سنخ انگیزه ها و لذت متناسب با هویت انسان بردن است. حال امام حسین ع در مواجهه با مخاطب خویش لذتی را به او هدیه می دهد که لذتهای دیگر درنزد آن رنگ می بازند لذتی نه از جنس مادی بلکه از سنخ لذت اشباع کننده میل حقیقت طلبی و کمال طلبی و حتی میل به بقاء. مواجهه با امام حسین به عنوان قله کمال و انسانیت حقیقتی عظیم است که قابلیت اشباع میل حقیقت طلبی انسان را دارد. از سوی دیگر کمال گرایی انسان نیز با شناخت ایشان به عنوان قله کمال جهت خویش را می یابد و از ایشان الگو می گیرد در نهایت لذت انس با این انسان کامل و ابر مرد واقعی الهام بخش سکون و آرامش به انسان خواهد بود چرا که علاوه بر الهام گیری از این انسان کامل می تواند با او ارتباط قلبی برقرار نموده و حتی غم مصایب امام حسین ع از جنس غم های افسردگی زا نیست بلکه جنس غم افسردگی زا انسان را به خمودی و انفعال سوق می دهد در حالی که غم مصایب امام حسین ع از جنس غم الهام بخش و دارای دو سطح زیرین مصیبت و زبرین حرکت دهندگی و الهام بخشی است از این رو می بینیم که در روایت نبوی ص می فرماید: «إنّ الحسين مصباح الهدى و سفينة النجاة» همین غم و اندوه بر امام حسین ع شاه راه تعدیل فکر و انگیزه هاست که در نهایت برآیند فکر و انگیزه در عرصه عمل نمود و ظهور می نماید و می بینیم مکتب امام حسین ع مکتبی پویا و سیال در طول تاریخ است و توانایی این را داشته که تمدن نوین اسلامی- شیعی را رقم بزند. تمدنی که بر خرابه های اخلاقی تمدن مدرن طلوع خواهد نمود.

* حجت الاسلام والمسلمین مهاجر مهدوی راد مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه های آزاد اسلامی استان ایلام

 

کد خبر: 1043 برچسب‌ها : امام حسین - تاریخ - مکتب

ارسال به دوستان نسخه چاپی

Skip Navigation Links.
نظرات بینندگان
نام :
  پست الکترونیک :
نظر :


کاسپین سرور
سامانه‌ی خبری